Projecten 2014


  • Geocach Expeditie Geel – educatie, spel, toerisme, Geel

Expeditie Geel is een stadsspel voor groot en klein waarbij je door een GPS-toestel naar mysterieuze plekken in het centrum van Geel wordt geloodst. Op iedere plek ontmoet je een Gelenaar die zijn of haar verhaal vertelt. Aan de hand van raadsels en coördinaten wordt jouw route bepaald. Kies je de juiste locaties? Dan ontdek je op het einde van de tocht de schatkist met daarin het geheim van Geel.

  • Kadaster en oorlogsdocumenten – digitalisering, Kempense Klaprozen, Balen

Balen beschikt over een grote collectie verordeningen uit de eerste wereldoorlog. Erfgoed Balen laat deze waardevolle documenten scannen. De WOI-documenten krijgen een plaats op de tentoonstelling ‘De Groote Oorlog in Balen’ in augustus 2014.

  • Stolpersteine  – educatie, Mol

Twee Joodse jongens die tijdens de Tweede Wereldoorlog in het Rijksopvoedingsgesticht van Mol verbleven, werden door de Duitsers mee gevoerd en stierven in een concentratiekamp. De Stolpersteine houden de herinnering aan deze vreselijke gebeurtenis in leven. Erover struikelen met je hoofd en je hart… Dat is de bedoeling van de twee glimmende stenen voor de ingang van De Zwaan op de Markt.

  • Erfgoedwandeling met tablet – spel, toerisme, Balen

In 2014 laat Erfgoed Balen een tablettoepassing ontwikkelen om je mee op pad te nemen doorheen historisch Balen. Terwijl je langs de gebouwen wandelt, ontdek je de archiefstukken, foto’s en verhalen die door Erfgoed Balen doorheen de jaren werden verzameld.

  • Conservatieproject erfgoedzorg, Mol

Een professioneel restauratieatelier neemt een oud boekje en een affiche uit 1903 onder handen zodat ze niet verder vervallen. Het gaat om twee stukken uit de collectie van het archief van Mol. De affiche is een uniek stuk. Ze werd gemaakt om de nieuwe tramlijn tussen Turnhout en Diest aan te kondigen. Heel wat muziekmaatschappijen namen hieraan deel en staan op de grote affiche vermeld.

  • URBEX Kempen – tentoonstelling, jeugd, Mol

Binnen de fotografie is er een discipline die urban exploring heet. De jongeren van URBEX Kempen trekken met hun camera de Kempen in op zoek naar vreemde, leegstaande gebouwen en plaatsen. Gelijklopend bezoeken ze ook de heemkringen om te kijken of er in deze collecties informatie over de huizen en plekken te vinden is. Een artistiek erfgoedproject dus, georganiseerd door M.art.

  • Borging Koningschieting Retie – ICE, Retie

De oude traditie van de koningschieting wordt door de Sint-Sebastiaansgilde van Retie in een nieuw kleedje gestoken. Jarenlang was dit een feestje waar enkel gildeleden aan deelnamen, ver uit het zicht van het dorp. Vanaf 2014 wordt er een echt dorpsfeest gemaakt van deze traditie. De schieting wordt verrijkt door andere tradities: een stoet waarin de fanfare van Retie en bevriende schuttersgilden meelopen, vendelen, rond de schietboom lopen om die te bezweren, …

  • 125 jaar Rauw – publicatie, Mol

Het Molse dorp Rauw bestaat 125 jaar. Het ideale moment om het archief in te duiken op zoek naar sprekende beelden en verhalen! Uit dit materiaal wordt een selectie gemaakt die zal uitmonden in een rijk geïllustreerd en met verhalen doorspekt fotoboek.

  • Borging Goriën zingen – ICE, Zing ze, Retie

In maart zingen de kinderen van Schoonbroek “Goriën”, ter ere van Sint-Gregorius met prachtige geknutstelde bloemenkronen. Om nieuwe inwoners beter in te lichten en de beleving voor de kinderen te verhogen, starten ze in 2014-2015 een project. Een opmerkelijk onderdeel van de Goriëntraditie is het doorgeven van de koehoorns van vader op zoon. Om die traditie nieuw leven in te blazen, gaat de school op zoek naar een alternatief waarbij het verhaal van de Schoonbroekse hoorns verteld wordt en de gedachte van het doorgeven bewaard blijft.

  • Brochure collectie Sint-Andrieskerk – publicatie, religieus erfgoed, Balen

Een handige pocketbrochure vol informatie over de Balense kerkschatten. Er wordt extra aandacht besteed aan de heilige Odrada van Balen waarvan de relieken in de kerk bewaard worden.

  • Expo religieus erfgoed Bel – tentoonstelling, religieus erfgoed, Geel

De kerk van Bel gooit de deuren regelmatig open voor culturele activiteiten. Ze werken momenteel aan een expo over het religieus roerend erfgoed die permanent kan blijven staan (en toch makkelijk op te bergen is).

  • Word baron(es) van kasteel Zerezo de Tejada – tentoonstelling, educatie, toerisme, Laakdal

Op Open Monumentendag 2014 nodigt de gemeente Laakdal iedereen uit om het kasteel van Zerezo de Tejada te ontdekken. Het kasteel was in het verleden niet toegankelijk. De huidige eigenaar heeft plannen om het kasteel met aanpalende klooster te herbestemmen. Het kasteel kan hierdoor voor de eerste en laatste keer in zijn huidige vorm opengesteld worden. Dit gaat gepaard met een tentoonstelling en een educatief programma.

  • Belevingsweekend WOII – tentoonstelling, toerisme, Geel

Het laatste weekend van september 2014 herdenken ze in Geel 70 jaar bevrijding Tweede Wereldoorlog. k.ERF geeft steun aan een tentoonstelling, openluchtexpo en lezing over het onderwerp.

  • Meerhoutse Klaprozen – tentoonstelling, publicatie, Kempense Klaprozen, Meerhout

Meerhout herdenkt de Groote Oorlog met tal van initiatieven. Deze terugblik, die loopt over vier jaar, zal via allerhande deelprojecten zichtbaar worden in Meerhout. Zo wordt er een oorlogsgazet uitgegeven, worden de Meerhoutse soldaten in kaart gebracht, vertelt Marie van Stienus haar oorlogsverhalen op Facebook en wordt er naar een tentoonstelling en publicatie toegewerkt.

  • Word Meester Molenaar – ICE, vorming

Wist je dat er heel veel molens in het k.ERF-gebied liggen? En dat die molens ook maalvaardig zijn? Dat kan enkel dankzij de meester-molenaar. Molenaar word je niet vanzelf, het is een ambacht dat je leert van andere molenaars. In het najaar start er een cursus molenaar die zal doorgaan in Diest en Mol. Iedereen is welkom om die cursus te volgen. Ontdek er een eeuwenoud ambacht en word deel van een rijke traditie!

  • Balen in de Tweede Wereldoorlog – tentoonstelling, WOII, Balen

Erfgoed Balen en Balen Bevrijd haalden op deze expo hun topstukken uit de kast. Unieke en persoonlijke voorwerpen die doorheen de jaren zorgvuldig werden verzameld. Over de gevangenkampen, de collaboratie en de bezetting van Balen.

  • Europees kampioenschap Klompenmaken – tentoonstelling, ICE, Klompenmuseum, Laakdal

In 2014 vond de jaarlijkse Merodehappening plaats in Vorst-Laakdal, ooit hét Kempense mekka van het klompen maken. Samen met Nederland werd het Europees Kampioenschap handmatig klompen maken georganiseerd. In de pastorij stelde Ronny Mondelaers zijn privécollectie klompen van over de hele wereld voor.

  • Film Klompenambacht – Film, ICE, Klompenmuseum, Laakdal

Het Klompenmuseum ontwikkelde in samenwerking met Tapis Plein een film waarbij Sam Mondelaers zijn verhaal vertelt en waarin getoond wordt hoe men vroeger een ‘Malle jan’ gebruikte om bomen te verplaatsen. De film is vandaag een vast onderdeel van het Klompenmuseum.

  • De Groote Oorlog – Publicatie, WOI, Mol

VVG Mol stelde een boek samen over de Eerste Wereldoorlog in Mol. In het boek wordt de Molse geschiedenis geplaatst in de grote WOI-geschiedenis. Daarnaast vind je ook heel wat lokale verhalen en getuigenissen.

  • Nieuwjaarke Zoete in Meerhout – ICE, Bedelzingen, Zing Ze, Meerhout

De gemeente Meerhout gaf in 2014 het Nieuwjaarszingen een extra boost. Verschilende varianten van het oudjaarslied werden verzameld en gebundeld in een zangboekje, er werden liederen opgenomen in een speciaal ontworpen zangstudio, zangzakken van het k.ERF-project Zing-Ze werden verspreid en er werd actief deelgenomen aan de Zing Ze Challenge.

  • Conservatie vlag Oud-Strijders – actieve conservatie, WOI, Kempense Klaprozen, Retie

De vlag van de oud-strijders van retie was er slecht aan toe. In het kader van de WOI-herdenking werd deze vlag professioneel gereinigd, hersteld en bewaard tegen verder verval. Het initiatief kwam van heemkring Zeven Neten. De vlag wordt vandaag bewaard in het depot van de gemeente Retie.

  • In de schaduw van de dodendraad – dodendraad, WOI, Kempense Klaprozen, Mol, Postel

Nabij de vaart in Postel liep tijdens de Eerste Wereldoorlog de ‘dodendraad’, een elektrische grensversperring tussen België en het neutrale Nederland. De Gagel organiseerde in 2014 een winterwandeling. De wandeling wordt op vraag nog steeds aangeboden.

  • Eerste Wereldoorlogproject Balen – WOI, Kempense Klaprozen, erfgoededucatie, tentoonstelling, Balen

Het Groote Oorlogproject van Balen was ambitieus: een expo, een workshop soep maken met mensen in armoede, een doeboekje ‘Fons ’t Is oorlog’, een herdruk van het WOI-boek over Balen, alle schoolkinderen laten deelnemen aan de expo en WOI-herdenking, een wedstrijd, … Het doeboekje is nog steeds verkrijgbaar.

  • Nacht van de Geschiedenis WOI Dessel – Lezing, expo, WOI, Kempense Klaprozen, Dessel

N.a.v. de Nacht van de Geschiedenis van het Davidsfonds doken de Desselse afdeling en heemkring De Griffioen het WOI-verleden van Dessel in. Een lezing met veel foto’s en verhalen en een expo met objecten waren het resultaat.

  • Ik was 14 in ’14 – Tentoonstelling, WOI, Kempense Klaprozen, kunsten, Dessel

De kunstenaars van het collectiet ‘Pleintjes met een verhaal’ lieten zich voor deze expo inspireren door de collectie van heemkring De Griffioen Dessel. Via hun kunst brachten ze het Desselse WOI-verleden op een eigen- en kunstzinnige wijze tot leven.

  • FRONTtaal – Theater, humor, WOI, Kempense Klaprozen, Mol

Gedurende de herdenkingsjaren komt de Eerste Wereldoorlog uitgebreid en op alle mogelijke manieren aan bod. Elke tentoonstelling, herdenking of voorstelling, elk concert of project belicht de tragiek, de miserie, de tristesse van de oorlog. Wij van Het Groote Oor gaan daar – als onvervalste cabaretgroep – regelrecht tegenin. Maandenlang gingen zij in de literatuur en geschiedenis juist op zoek naar humor tijdens die vier jaren durende ellende. Die humor vonden ze in authentieke marktliederen en soldatenliedjes, in volksromans en streekverhalen, in spotprenten en volkse grappen.

  • De Groote Oorlog in Beeld – Tentoonstelling, kunsten, WOI, Kempense Klaprozen, Jakob Smitsmuseum, Mol

De Eerste Wereldoorlog laat ook zijn sporen na in de kunst. Het Jakob Smitsmuseum toont voor deze gelegenheid een collectie tekeningen in krijgsgevangenschap van Ghisleen Verdickt (°Waasmunster 09/10/1883 – +Gent 06/03/1926) en een selectie oorlogsimpressies van Jakob Smits (°Rotterdam 09/07/1855 – +Mol 15/02/1928)

  • Meerhoutse Klaprozen – Tentoonstelling, onderzoek, WOI, Kempense Klaprozen, Meerhout

Het meerjarenproject ‘Meerhoutse Klaprozen’ wil gedurende 2014-18 alle aspecten van de Groote Oorlog in Meerhout belichten aan de hand van tal van acties: onderzoek naar de soldaten, de facebookpagina ‘Marie van Stienus’, een oorlogsgazet, een expo (2016), een toeristisch aanbod (2017) en een kijkboek (2018).

  • Vaart in Dessel – Onderzoek, tentoonstelling, Kempense kanalen, digitalisering, erfgoedbeleving, erfgoededucatie

In dit meerjarenproject gaat Dessel op zoek naar het verleden van de Kempense kanalen. Dessel is immers omzoomd met kanaal Bocholt-Herentals en het kanaal Dessel-Schoten. Het project omvat onderzoek, bijeensprokkelen van zwerfgoed over de kanalen en tal van acties om dit verhaal bij een breed publiek bekend te maken. o.a. een update van de expo in Sas4-Toren, de herinrichting van een educatieve speeltuin (i.s.m. de studenten bouw van Thomas More), het grote project ‘De Vaart Verjaart’ (zie 2016), wandelingen, enz.

  • Herdenkingsconcert WOI  – Concert, muziek, WOI, Kempense Klaprozen, Balen

De Balense Sint-Barabaragilde werkte samen met Erfgoed Balen een concert uit waarbij de verhalen van de Balense soldaten centraal stonden. Voor het beeld- en verhalenmateriaal kon de organisatie putten uit het project ‘Kempense Klaprozen’ en het onderzoek van Balen Bevrijd.

  • Great War Remembrance Concert – Concert, muziek, WOI, Kempense Klaprozen, Geel

De Geelse Centrumharmonie sloeg voor dit concert de handen in elkaar met het team Kempense Klaprpzen, KOGEKA en het Geelse stadsarchief. Het project Kempense Klaprozen heeft als doel de omgekomen soldaten uit de k.ERF-regio een gezicht en verhaal te geven. De Centrumharmonie projecteerde deze verhalen en speelde live een soundtrack bij deze verloren levens.

  • Laakdal in de Eerste Wereldoorlog – Tentoonstelling, onderzoek, WOI, Kempense Klaprozen, film, Laakdal

Een expo en brochure over de Eerste Wereldoorlog in Laakdal. De Laakdalse Werkgroep voor Geschiedenis en Heemkunde maakte ook een film “in het bloedspoor van de Duitsers”, over de eerste dagen toen de Duitsers door Laakdal verder het Hageland introkken.

  • Bezoekerscentrum Pas-Sage OPZ Geel – Geelse gezinsverpleging, ICE, Geel

In 2015 opende het bezoekerscentrum Pas-Sage de deuren, op de historische site van het OPZ Geel. In dit centrum krijgen bezoekers het verhaal van de Geelse gezinsverpleging, het Geelse psychiatrische verleden, maar ook verhalen van psychisch kwetsbare mensen vandaag. Zij zijn als ervaringsdeskundigen de beste gidsen die je door dit bezoekerscentrum leiden. Dit project kwam tot stand met steun van LEADER. Voorlopig enkel op afspraak te bezoeken.

  • Dimpnadagen 2015 – Geelse gezinsverpleging, ICE, Sint-Dimpna, Geel

In 2014 startte Geel de voorbereidingen voor de Dimpnadagen 2015, de vijfjaarlijkse feesten om de Geelse patroonheilige Sint-Dimpna en de Geelse zorg voor psychisch kwetsbare mensen in de kijker te zetten. Acties: St.-Dimpnaommegang verjongen, totaalspektakel GheelaMania vertelt het Geelse verhaal op een hedendaagse manier, ‘Pimp your Dimp’-actie, expo in het Gasthuismuseum over Sint-Dimpna in geel en de rest van de wereld, …