Van herdenken naar herinneren


In 2018 is het 100 jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog eindigde. Het is ook 100 jaar geleden dat de herdenking van de Groote Oorlog op gang kwam. Enerzijds bestaan die herdenkingen uit diverse rituelen bij ankerplaatsen als oorlogsmonumenten en oud-strijdersgraven: het leggen van kransen, het spelen van militaire muziek, het dragen van oud-strijdersvlaggen enzoverder. Anderzijds willen we naast deze meer algemene herdenkingen ook oog hebben voor lokale, persoonlijke verhalen. Zij maken de geschiedenis tastbaar, de monumenten leesbaar en zijn het meest geschikt om ons stil te laten staan bij vragen als: wat willen we na 100 jaar Groote Oorlog precies herdenken en herinneren? Welke boodschap geven we door aan volgende generaties? Hoe kunnen de herdenkingsmomenten ons laten reflecteren over vrede?

De lokaal gewortelde oorlogsverhalen werden in onze regio de afgelopen jaren onderzocht en beschreven in het project Kempense Klaprozen (www.kempenseklaprozen.be). Leerlingen uit het middelbaar onderwijs gingen met behulp van de Kempense heemkringen en lokale en nationale archieven op zoek naar de verhalen van de soldaten die vermeld staan op de gemeentelijke oorlogsmonumenten. Deze verhalen kunnen de diverse lokale herdenkingsinitiatieven voeden.

Dat is precies het idee achter het project “Van herdenken naar herinneren: de kracht van lokale verhalen”, dat ondersteund wordt in het kader van het Europees Jaar voor Cultureel Erfgoed 2018. We stimuleren een nieuwe, vredesgezinde herdenkingscultuur die dankbaar kan putten uit de rijke onderzoeksresultaten van het project Kempense Klaprozen en ander lokaal onderzoek naar de Eerste Wereldoorlog dat de voorbije jaren het licht zag. Concreet ondernemen we de volgende acties.

  • We zorgen ervoor dat de oorlogsmonumenten in onze regio zowel fysiek als inhoudelijk leesbaar zijn. Waar nodig worden oorlogsmonumenten en oud-strijdersgraven gereinigd en opgeknapt. De monumenten worden inhoudelijk leesbaar door een directe link (via QR-code) met de databank Kempense Klaprozen.
  • Op initiatief van Herman Sterckx, de bezieler van Kempense Klaprozen, blijft Sint Maria Geel inzetten op educatief historisch onderzoek in het kader van WOI. Een geselecteerde leerlingengroep krijgt de kans om op zoek te gaan in de registratiekaarten van oorlogsvluchtelingen, zowel in het Rijksarchief te Brussel als in de National Archives in Londen.
  • Diverse socio-culturele verenigingen gaan aan de slag met het lokale onderzoek en de lokale oorlogsverhalen en gebruiken deze als inspiratie voor een nieuw herdenkings- of herinneringsinitiatief. De resultaten hiervan vind je in deze programmabrochure!
  • Na afloop van de herdenkingsmomenten maken we een praktische inspiratiebrochure voor een diverse, vredesgezinde, lokaal gewortelde herinneringstraditie. We bundelen goede voorbeelden, lokale verhalen en tips om verenigingen en besturen ook na 2018 de nodige inspiratie te geven om de bescherming van ons oorlogserfgoed te verzekeren en de herdenkingen maatschappelijk relevant te houden.

Maar eerst wensen we jullie een boeiende, beklijvende en betekenisvolle herdenking van de Groote Oorlog. Het gevarieerde aanbod in onze programmabrochure kan je daar zeker mee helpen!

 

Het volledige programma vindt je hier!